Temperatura w miejscu pracy – co się zmieni w przepisach od 11 stycznia 2027 r.?

Dotychczas obowiązujące przepisy BHP określały wyłącznie minimalną temperaturę w miejscu pracy, nie regulując górnej granicy dopuszczalnych wartości. Sytuacja ta ulegnie zmianie od 11 stycznia 2027 r., kiedy w życie wejdą przepisy wprowadzające maksymalne dopuszczalne temperatury pracy oraz nakładające na pracodawców konkretne obowiązki związane z ochroną pracowników przed skutkami wysokich temperatur.

To zmiana, do której należy podejść z wyprzedzeniem – zwłaszcza w firmach zatrudniających pracowników fizycznych, magazynowych czy pracujących na otwartej przestrzeni. Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie się zmienia, kiedy pracodawca musi zacząć działać i czego podczas kontroli może szukać inspektor PIP.

Dlaczego temperatura w ogóle ma znaczenie prawne

Środowisko pracy obejmuje określone warunki fizyczne, chemiczne i biologiczne, które w zależności od charakteru i intensywności oddziaływania mogą być klasyfikowane jako niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe dla zdrowia pracownika. Mikroklimat rozumiany jako temperatura, wilgotność, ruch powietrza oraz promieniowanie cieplne występujące w danym pomieszczeniu – zaliczany jest do fizycznych czynników szkodliwych i uznawany za trzecie najczęściej występujące zagrożenie środowiskowe w miejscu pracy.

Wysoka temperatura wpływa nie tylko na komfort, lecz także na przebieg i jakość wykonywanej pracy. Obniża koncentrację, spowalnia reakcje oraz zwiększa ryzyko popełniania błędów, niezależnie od charakteru wykonywanych obowiązków. W skrajnych przypadkach może prowadzić do odwodnienia, omdleń, udaru cieplnego lub nasilenia objawów kardiologicznych, co zwiększa ryzyko wypadku przy pracy.

Maksymalne temperatury pracy – nowe wartości graniczne

Obowiązujące dotychczas przepisy określały wyłącznie minimalną temperaturę w pomieszczeniach pracy – 14°C w przypadku prac wymagających wysiłku fizycznego oraz 18°C dla prac lekkich i biurowych – nie wskazując górnej granicy dopuszczalnych wartości. Nowelizacja rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wprowadza następujące wartości maksymalne:

Po przekroczeniu tych progów praca w danych warunkach po prostu nie powinna być wykonywana. W praktyce oznacza to, że przekroczenie maksymalnej temperatury może być podstawą do uznania warunków pracy za niezgodne z przepisami BHP i stwarzające bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia – a to z kolei otwiera pracownikowi drogę do skorzystania z uprawnień z art. 210 Kodeksu pracy (czyli m.in. prawa do powstrzymania się od pracy).

Próg interwencji – obowiązki pracodawcy przed osiągnięciem temperatury maksymalnej

Obowiązek podjęcia działań powstaje jednak wcześniej niż w momencie osiągnięcia wartości maksymalnych. Już po przekroczeniu 28°C w pomieszczeniu pracy, a w przypadku prac związanych ze wskazanym powyżej wysiłkiem fizycznym – po przekroczeniu 25°C, pracodawca zobowiązany jest zastosować co najmniej jedno z następujących rozwiązań:

· rozwiązania techniczne ograniczające wzrost temperatury, chyba że nie pozwalają na to względy technologiczne, albo

· rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników, dopasowane do specyfiki danego stanowiska.

Przepisy celowo nie zawierają zamkniętej listy takich rozwiązań – ustawodawca uznał, że nie da się z góry opisać wszystkich możliwych sposobów radzenia sobie z upałem w każdej branży. W praktyce najczęściej sięga się po:

Przykładowe rozwiązania organizacyjne:

· dodatkowe przerwy w pracy,

· skrócony czas pracy lub praca zmianowa,

· praca zdalna (tam, gdzie to możliwe),

· odpoczynek w klimatyzowanym lub zacienionym miejscu,

· ograniczenie wysiłku fizycznego w godzinach największego upału,

· środki ochrony indywidualnej.

Przykładowe rozwiązania techniczne:

· wentylacja – naturalna, mechaniczna lub indywidualna,

· klimatyzacja centralna, przenośne wentylatory czy urządzenia chłodzące,

· rolety, żaluzje i folie przeciwsłoneczne, osłony pochłaniające ciepło,

· ustawienie stanowisk pracy z dala od bezpośredniego słońca,

· sprzęt ograniczający wysiłek fizyczny (np. wózki widłowe, urządzenia zautomatyzowane).

Zasada jest prosta: w pierwszej kolejności sięgamy po środki ochrony zbiorowej, a dopiero potem po indywidualne. Szczególną uwagę warto poświęcić pracownikom bardziej podatnym na skutki upału – kobietom w ciąży, młodocianym, osobom starszym oraz osobom ze schorzeniami układu krążenia. Tu dobrą praktyką jest konsultacja z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad załogą.

Konieczna aktualizacja oceny ryzyka zawodowego

Nowe limity to sygnał do przeglądu dokumentacji BHP. Jeśli na danym stanowisku (zwłaszcza na otwartej przestrzeni lub przy dodatkowych źródłach ciepła z procesów technologicznych) występuje ryzyko przegrzania, ocena ryzyka zawodowego powinna zostać zaktualizowana, a pracownicy – poinformowani o nowych zagrożeniach i zasadach postępowania.

Obowiązek konsultacji z pracownikami

Decyzja o wyborze konkretnych rozwiązań organizacyjnych nie może być podjęta jednostronnie przez pracodawcę. Nowe przepisy wprost wymagają, aby rozwiązania te – zarówno w odniesieniu do pracy wykonywanej w pomieszczeniach, jak i na otwartej przestrzeni – były ustalane po konsultacji z pracownikami, w ramach komisji bezpieczeństwa i higieny pracy (obowiązkowej u pracodawców zatrudniających powyżej 250 osób) lub, w przypadku jej braku, w ramach standardowego trybu konsultacyjnego.

Wskazane jest również, choć nie zostało to wprost uregulowane w przepisach, uzgodnienie przyjętych rozwiązań z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, który posiada wiedzę o specyfice poszczególnych stanowisk pracy oraz jest w stanie ocenić związane z nimi zagrożenia zdrowotne.

Kogo nowe limity nie obejmą

Przepisy o temperaturach maksymalnych nie będą stosowane wprost do wszystkich rodzajów działalności. Wyłączenia obejmują m.in.:

• akcje ratownicze i usuwanie awarii,
• pracę w ruchu ciągłym, transport i komunikację,
• zakładowe straże pożarne i służby ratownicze,
• ochronę osób i mienia,
• rolnictwo i hodowlę,
• gastronomię i hotelarstwo,
• gospodarkę komunalną,
• placówki ochrony zdrowia świadczące opiekę całodobową,
• żłobki i kluby dziecięce,
• funkcjonariuszy służb mundurowych oraz żołnierzy.

Co sprawdzi inspektor PIP

Inspektor pracy oprócz technicznego pomiary temperatury może ocenić całość działań pracodawcy:

• czy zagrożenia związane z wysoką temperaturą zostały w ogóle zidentyfikowane,
• czy wdrożono adekwatne rozwiązania techniczne lub organizacyjne,
• czy przeprowadzono wymagane konsultacje z pracownikami,
• czy pracownicy zostali poinformowani o zasadach postępowania,
• jak udokumentowano te wszystkie działania i czy okazały się skuteczne.

Kontrola może być planowa (wynikająca z rocznego planu PIP), wynikać ze skargi pracownika albo być elementem kontroli kompleksowej lub problemowej dotyczącej wyłącznie komfortu cieplnego. Stwierdzone nieprawidłowości trafiają do protokołu, do którego podmiot kontrolowany może wnieść umotywowane zastrzeżenia – w terminie 7 dni od jego przedstawienia.

Co warto zrobić już teraz

Do wejścia przepisów w życie zostało jeszcze trochę czasu, ale to dobry moment, żeby:

1. sprawdzić, które stanowiska w firmie są realnie narażone na wysokie temperatury,
2. zaktualizować oceny ryzyka zawodowego tam, gdzie to konieczne,
3. przemyśleć konkretne rozwiązania organizacyjne i techniczne dopasowane do specyfiki firmy,
4. zaplanować tryb konsultacji z pracownikami (komisja bhp lub konsultacje indywidualne),
5. ustalić sposób dokumentowania podjętych działań – to on może zaważyć na przebiegu ewentualnej kontroli PIP.

Podstawa prawna

• 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 9.07.2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (oczekujące na wejście w życie); art. 207 i art. 210 ustawy z 26.06.1974 r. – Kodeks pracy; § 30 i § 30a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Udostępnij:

Udostępnij na Facebooku Udostępnij na X Udostępnij na LinkedIn